Nieuwe visie op Wet Sociale werkvoorziening

In de commissievergadering Maatschappelijke zaken van maandag 16 maart is het visiedocument WSW besproken. Onderstaande is het standpunt van VVD Heiloo.

Met grote belangstelling heeft de fractie van VVD Heiloo kennis genomen van het visiedocument WSW. Een hele kluif om te lezen, ook omdat er nogal wat zinnen in staan die nét niet goed lopen, en bovendien omdat je eigenlijk ook het rapport van de commissie fundamentele herbezinning Wsw moest lezen, inclusief de reactie van het kabinet op het rapport van de commissie. Iets waar de wethouder helaas nog niet aan toe is gekomen.

 

Een belangrijke verandering heeft plaatsgevonden in het denken over mensen die niet zelfstandig aan een baan kunnen komen. Niet langer is het standpunt dat deze mensen zielig zijn, hulpbehoevend en dus altijd verzorgd moeten worden. Maar meedoen in de maatschappij wordt als belangrijkste doel gezien. Een heel liberaal standpunt. Dit is een goed gevolg van wat staatssecretaris Rutte indertijd is gestart. Mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid, maar het niet lukt zelfstandig werk te vinden, zullen we ze daarbij helpen.

 

De mede door de gemeente Heiloo geformuleerde nieuwe visie op de WSW luidt als volgt: “er wordt hoogwaardig en kwalitatief geïnvesteerd in burgers die een beroep (gaan) doen op de sociale voorzieningen, zodat zij zo lang mogelijk duurzaam zelfstandig in het eigen levensonderhoud kunnen voorzien”.

 

Naar de mening van VVD Heiloo draait u hier oorzaak en gevolg om. Het belangrijkste onderdeel van de visie is een hoogwaardige investering in burgers. Dat is mooi, maar niet de uiteindelijke doelstelling. Die komt daarna pas: “Inwoners van Heiloo kunnen zo lang mogelijk duurzaam zelfstandig in hun eigen levensonderhoud voorzien”. Hoe we dat bereiken komt op de tweede plaats en niet op de eerste. Het is mogelijk dat u en ik hetzelfde bedoelen, en als dat het geval is raad ik u aan te kiezen voor een andere formulering.

 

De commissie fundamentele herbezinning formuleert een aantal aanbevelingen waaronder bijvoorbeeld het principe ‘werk boven inkomen’, en ‘de werkzoekende en de werkgever centraal’. Daarnaast is er sprake van doelgroepafbakening, en, ook nieuw, is er sprake van rechten én plichten. Gegeven de aanbevelingen van de commissie, en het visiedocument wat voor ons ligt is het mijn fractie onvoldoende duidelijk wat de gevolgen zijn voor Heiloo? Wat verandert er? Wat betekent dit voor de clienten in Heiloo? Wat betekent dit, ook financieel, voor de gemeente Heiloo? En wat is de rol van de gemeente Heiloo?

 

Er moet zo lees ik, een gewijzigde gemeenschappelijke regeling worden opgesteld. Wat wordt de essentie van de nieuwe gemeenschappelijke regeling? En hoe worden de inwoners van Heiloo daar beter van? Tegen welke nadelen zij wij inmiddels aangelopen bij de huidige gemeenschappelijke regeling, dus waar gaat u extra allert op zijn als er een nieuwe gemeenschappelijke regeling komt?

 

Wij moeten een verordening wachtlijstbeheer gaan vaststellen. U kent de allergie van mijn fractie met betrekking tot verordeningen, want er komen er alleen maar bij; verordeningen verdwijnen nooit. Het duurt niet lang meer of de ene helft van het ambtelijk apparaat is bezig met de controle en uitvoering van de verordeningen die door de andere helft is bedacht. Wij sporen u van harte aan de beleidsregels die blijkbaar nodig zijn om beter met wachtlijsten om te gaan een passende plaats te geven in de verordening WSW, WMO of welke handige plaats ook.

 

In Heiloo maken wij gebruik van één begeleidingsorganisatie, namelijk het WNK. Omdat wij gekozen hebben voor een gemeenschappelijke regeling geldt voor ons de wettelijke verplichting niet om met mimaal twee begeleidingsorganisaties in zee te gaan. Evengoed overwegen we wel na te denken over een tweede begeleidingsorganisatie (zo staat in hoofdstuk 10) maar leggen de regie hiervoor bij de huidige WNK organisastie. Dat lijkt me niet de juiste keuze omdat die erg lijkt op het voorbeeld van de kalkoen die zijn mening mag geven over het kerstdiner.

 

De commissie herbezinning stelt voor om enkele pilots uit te voeren om een verantwoorden keuze te kunnen maken. Heeft gemeente Heiloo zich hiervoor al gemeld?

 

U heeft aangegeven nog geen gelegenheid te hebben gehad om de uitkomsten van de commissie herbezinning en het kabinetsstandpunt in uw overwegingen mee te nemen. Mijn fractie wil u graag de mogelijkheid geven hier een standpunt over te formuleren, en wil dan graag in de raadsvergadering hierover verder met u van gedachten wisselen.

Wet werk en bijstand – langdurigheidstoeslag

En weer gaat een nieuwe verordening het licht zien in Heiloo.

Natuurlijk is ook VVD Heiloo voor de voorgestelde langdurigheidstoeslag. Ook Heiloo heeft inwoners die een steuntje in de rug best kunnen gebruiken dus voor wie de langdurigheidstoeslag erg van pas komt.

En hoewel de wet verbiedt deze langdurigheidstoeslag automatisch uit te keren, heeft VVD Heiloo de wethouder wel op het hart gedrukt om iedereen die mogelijk in aanmerking komt voor deze toeslag hierover te informeren !

Maar helaas, wel weer een extra verordening. We komen om in de regels. En dan ziet straks niemand door de bomen het bos nog (heel toepasselijk in ons mooie Heiloo, maar dat terzijde).

Daarom hebben wij de wethouder voorgesteld de tekst op te nemen in de bestaande verordening Wet Werk en Bijstand.

Beleidsplan Wmo 2009-2012

Het College van B&W heeft ons voorgesteld om de volgende versie van het Wmo beleidsplan vast te stellen. Het eerste plan was van vorig jaar, en toen is min of meer met stoom en kokend water de eerste versie vastgesteld. Nog niet alle beleidsterreinen konden worden ingevuld, en de terreinen (prestatievelden in Wmo taal) waar we wel ambities hadden ingevuld, waren ambities die al in andere beleidsstukken waren opgenomen.

Het nieuwe plan wordt een vervolg op het oude. Klinkt logisch. Maar de wethouder had het zo opgeschreven dat het net leek of het tweede plan naast het eerste plan kwam te staan, en het plan van volgend jaar daar weer naast. Dan krijg je uiteindelijk wel een heel dik Wmo beleidsplan.

Gelukkig was dat niet de bedoeling. Natuurlijk niet, maar ja, scherp formuleren lukt niet altijd de eerste keer.

Wel wordt in de nota die nu voorligt heel veel verwezen naar nota’s van een externe partij die ze voor ons heeft opgesteld. Dat er externen zijn betrokken kan geen kwaad. Daar leer je van als organisatie (tja, ik kan natuurlijk moeilijk tegen de inhuur van externe deskundigheid zijn, als consultant bij Deloitte), maar om dan uiteindelijk je hele plan vol te zetten met verwijzingen naar die externe partij is geen goed idee. Dat moet de wethouder nog aanpassen.

2009 wordt een druk jaar. Bij het vaststellen van de begroting in november 2008 heeft de raad ervoor gekozen om alles wat nog niet duidelijk was in 2009 uit te zoeken. Dat gaat dan met name over de prestatievelden 4, 7, 8 en 9, ofwel mantelzorg, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en verslavingsbeleid. Welke invulling we hier gaan geven is voorgesteld, en omdat he allemaal in bijlagen was opgeschreven (namelijk alle rapporten van de externe partij) had niemand die gelezen. We komen er daarom in de komende raadsvergadering op terug.

Tenslotte heb ik de wethouder wel geadviseerd de namen van de verschillende prestatievelden duidelijker te maken. Nu heeft elk prestatieveld een hele ingewikkelde, uit de wet overgenomen, naam. Terwijl wij elk prestatieveld veel breder zien. Bijvoorbeeld prestatieveld 2 heet officieel: “Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdgen met problemen met opgroeien en van ouders met problemen met opvoeden”. Terwijl wij in Heiloo alles met betrekking tot jeugd willen samenvatten in prestatieveld 2, en niet alleen de probleemgevallen.

Daarom stellen wij de volgende hoofdstuktitels voor:

Prestatieveld 1: Wonen, welzijn en zorg: alle activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van de welzijnsvoorzieningen, woon(zorg)centra etcetera.

2: Jeugd: hieronder vallen alle acties, besluiten en activiteiten rond het thema jeugd

3: Informatievoorziening en cliëntondersteuning (hier verandert dus niets, maar het blijft niet erg helder. Wie heeft een betere suggestie?)

4: Mantelzorg: alle activiteiten met betrekking tot het ondersteunen van de mantelzorgers in Heiloo

5: Algemene voorzieningen: (in tegenstelling tot prestatieveld 6: individuele voorzieningen) waarin de algemene voorzieningen in Heiloo worden beschreven die voor iedereen toegankelijk zijn

6: Individuele voorzieningen: gericht op het ondersteunen van individuele mensen met een beperking.

7: Tijdelijke opvang: gericht op het bieden van tijdelijke opvang van mensen die de thuissituatie moesten verlaten.

8: Openbare geestelijke gezondheidszorg: hieronder vallen alle activiteiten die tot doel hebben de geestelijke gezondheidszorg in Heiloo te bewaken en indien nodig te verbeteren

9: Verslavingsbeleid: alle activiteiten gericht op verslavingsproblemen en het voorkómen daarvan.

Zoals ik al eerder opmerkte, de discussie uit de commissie gaat verder in de raad van 2 februari.

Het nieuwe subsidiebeleid in Heiloo

In de cie Maatschappelijke Zaken van januari 2009 hebben we de nota subsidiebeleid 2009-2012 besproken. Een goede nota, met veel verstandige aanbevelingen. Helaas is de nota niet digitaal beschikbaar. Zodra ik de tekst heb zet ik die ook on-line.

Het nieuwe subsidiebeleid in Heiloo wordt helemaal ingericht naar de Wmo. De Wmo heeft 9 prestatievelden, en we willen het subsidiebeleid inpassen in die prestatievelden.

Als voorbeeld: jeugd:

Alles rond jeugd, beleidsplannen, ambities en subsidies rond jeugd komen straks gebundeld terug onder één hoofdstuk. Wellicht een virtueel hoofdstuk, ofwel, er zijn nog steeds veel stukken over jeugd (jeugdbeleid, peuterspeelzaalbeleid, onderwijsbeleid etc) maar wel allemaal onder één noemer: wmo prestatieveld 2.

En dit betekent dat dit prestatieveld één (subsidie)budget krijgt toegewezen en dat alle subsidieaanvragen met betrekking tot de jeugd in Heiloo uit dit ene budget betaald zullen worden.
Dit maakt het subsidiebeleid veel transparanter en het wordt duidelijker waar het geld (van subsidies) aan besteed wordt. Een goed zaak dus.

Toch heeft de commissie integraal de nota subsidiebeleid 2009-2012 afgekeurd, ondanks het feit dat we ons kunnen vinden in de doelstelling. De nota die ons is aangeboden was namelijk geen beleidsplan, maar is blijven steken op de stap ervoor: een lijst van aanbevelingen van college van B&W aan ons als raad.

Met een nota met veel aanbevelingen en suggesties kunnen we eens zijn, maar kan niet worden gezien als subsidiebeleidsnotitie.

Daarom heeft de commissie geadviseerd met de subsidieverordening te komen, waar alle (overgenomen) aanbevelingen in zijn verwerkt. En eigenlijk is dat een stap te snel.
Het college zou nu eigenlijk een échte nota subsidiebeleid 2009-2012 moeten opschrijven. Dus niet een reeks aanbevelingen, maar een echte nota, waarin de aanbevelingen zijn overgenomen. En pas als die is vastgesteld, kan deze juridisch worden ‘platgeslagen’ in een verordening.

Als commissie hebben we dus een stap overgeslagen. Nu kijken of we dat proces nog kunnen terugdraaien.